Kids Up — Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
Wróć do Wczesnego Wspomagania Rozwoju

Pierwsze sygnały u niemowląt i małych dzieci

Kiedy obserwacje dotyczące rozwoju niemowlęcia lub małego dziecka warto połączyć ze ścieżką WWR.

WWR dotyczy każdego wieku do rozpoczęcia nauki w szkole

Jedna z częstszych obaw rodziców brzmi: czy moje dziecko nie jest za małe albo za duże na WWR. Odpowiedź wynika wprost z przepisów — opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju może zostać wydana od chwili wykrycia niepełnosprawności dziecka aż do podjęcia przez nie nauki w szkole. Nie ma tu sztywnej dolnej granicy wieku — dotyczy to więc zarówno kilkutygodniowego niemowlęcia, jak i pięciolatka tuż przed pójściem do zerówki.

Poniżej zbieramy orientacyjne obszary, w których rodzice najczęściej zaczynają się zastanawiać, czy warto skonsultować rozwój dziecka ze specjalistą. To nie lista objawów do samodzielnego diagnozowania — jeden sygnał sam w sobie nigdy o niczym nie przesądza, a każde dziecko rozwija się we własnym tempie.

Niemowlęta (pierwsze 12 miesięcy)

W tym okresie obserwacje rodziców dotyczą zwykle rozwoju ruchowego (np. kontrola głowy, przewracanie się, siadanie) oraz pierwszych reakcji na dźwięki i twarze. Pełniejszy opis tego, na co warto zwracać uwagę w rozwoju ruchowym niemowląt, znajdziesz w artykule o opóźnionym rozwoju psychoruchowym niemowląt. Jeśli dziecko urodziło się przedwcześnie, naturalnym punktem odniesienia jest tzw. wiek skorygowany (liczony od planowanego terminu porodu, nie od daty urodzenia) — to standardowa praktyka, o której warto porozmawiać z pediatrą lub specjalistą prowadzącym.

Dzieci w wieku 1–3 lata

To okres, w którym najczęściej pojawiają się pytania o rozwój mowy — pierwsze słowa, proste zdania, rozumienie poleceń — a także o samodzielność ruchową (chodzenie, bieganie) i nawiązywanie kontaktu z otoczeniem. Dokładniejsze omówienie sygnałów związanych z mową znajdziesz w artykule o opóźnionym rozwoju mowy. Jeśli w tym wieku pojawiają się trudności w kilku obszarach naraz — na przykład i w mowie, i w kontakcie wzrokowym, i w zabawie — to zwykle moment, w którym warto rozważyć szerszą konsultację, a nie tylko wizytę u jednego specjalisty.

Dzieci w wieku 3–6 lat

U starszych przedszkolaków obserwacje częściej dotyczą funkcjonowania w grupie, samodzielności, koncentracji uwagi czy precyzji ruchów dłoni potrzebnej choćby do rysowania. To również wiek, w którym przedszkole — jeśli dziecko do niego uczęszcza — bywa źródłem pierwszych sygnałów, bo nauczyciele mają możliwość porównania funkcjonowania dziecka na tle rówieśników.

Co zrobić, gdy coś niepokoi

Jeśli obserwacje w którymkolwiek z powyższych obszarów się powtarzają i utrzymują dłużej niż kilka tygodni, dobrym pierwszym krokiem jest rozmowa ze specjalistą — niekoniecznie od razu wniosek o opinię, tylko konsultacja, która pomoże ocenić, czy dalsza diagnostyka ma sens. U nas taką rozmowę można zacząć od konsultacji psychologicznej z rodzicem. Jeśli konsultacja i ewentualna dalsza diagnoza potwierdzą zasadność ścieżki WWR, kolejnym krokiem jest złożenie wniosku do właściwej publicznej poradni — opisujemy to krok po kroku w artykule o opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju.

Masz pytanie o Twoją sytuację?

Umów konsultację — podpowiemy, jak wygląda dalsza ścieżka.

Umów wizytę

Pytania i odpowiedzi

Czy wcześniactwo samo w sobie kwalifikuje do WWR?

Samo wcześniactwo nie jest automatycznym powodem do wydania opinii — kwalifikuje do tego stwierdzona niepełnosprawność lub zaburzenie rozwoju. Wcześniaki rozwijają się jednak statystycznie częściej z pewnym opóźnieniem w pierwszych miesiącach i latach życia, dlatego warto obserwować je uważniej i wcześniej skonsultować wątpliwości ze specjalistą, zamiast zakładać, że czas sam wszystko wyrówna.

Czy można zgłosić się na konsultację bez konkretnej diagnozy, "na wszelki wypadek"?

Tak. Konsultacja psychologiczna czy pedagogiczna nie wymaga wcześniejszej diagnozy ani skierowania — to właśnie od takiej rozmowy zwykle zaczyna się cała ścieżka, niezależnie od tego, czy skończy się ona wnioskiem o opinię WWR, czy nie.