Trening Umiejętności Społecznych (TUS)
Relacje z innymi, emocje, współpraca, granice — tego można się uczyć poprzez bezpieczne ćwiczenie w małej grupie rówieśniczej. TUS pomaga dziecku praktykować to, co w codziennych sytuacjach bywa trudne.
Dla kogo jest TUS?
TUS może być pomocny dzieciom, które rozpoznajesz w którymkolwiek z poniższych punktów — nie trzeba spełniać ich wszystkich.
TUS bywa pomocny również dzieciom w spektrum autyzmu, z ADHD albo z trudnościami emocjonalnymi — ale sama diagnoza nie oznacza automatycznie, że dziecko potrzebuje akurat tej formy wsparcia. Dobór do grupy zawsze uwzględnia indywidualne potrzeby i możliwości dziecka.
Czy TUS jest tylko dla dzieci z diagnozą?
Nie. Trening Umiejętności Społecznych może być wartościowy również dla dzieci bez formalnej diagnozy, jeśli doświadczają trudności w relacjach, komunikacji, regulacji emocji albo funkcjonowaniu w grupie. Jednocześnie nie każde nieśmiałe dziecko i nie każde dziecko z ADHD automatycznie potrzebuje takich zajęć — dobór zawsze jest indywidualny.
Czego dziecko może się uczyć na TUS?
Umiejętności społeczne to szeroka kategoria — poniżej kilka głównych obszarów, nad którymi pracujemy podczas zajęć.
Komunikacja
- •Rozpoczynanie i podtrzymywanie rozmowy
- •Zadawanie pytań i słuchanie innych
- •Mówienie o własnych potrzebach
- •Proszenie o pomoc
Emocje
- •Rozpoznawanie własnych emocji
- •Nazywanie emocji
- •Zauważanie emocji innych osób
- •Radzenie sobie z napięciem i frustracją
Relacje
- •Dołączanie do grupy i wspólnej zabawy
- •Współpraca i dzielenie się
- •Podtrzymywanie przyjaźni
- •Respektowanie granic innych osób
Konflikty
- •Rozpoznawanie sytuacji konfliktowej
- •Wyrażanie własnego zdania
- •Szukanie rozwiązania razem z drugą osobą
- •Przepraszanie i przyjmowanie przeprosin
Asertywność i granice
- •Mówienie „nie”
- •Proszenie o to, czego potrzebuję
- •Odmawianie bez poczucia winy
- •Reagowanie na krytykę
Samoregulacja
- •Czekanie na swoją kolej
- •Radzenie sobie z przegraną
- •Reagowanie na zmianę zasad
- •Uspokajanie się w trudnej sytuacji
Jak wyglądają zajęcia TUS?
Typowy przebieg jednego spotkania grupy.
Powitanie
Zajęcia zaczynają się od powitania i wprowadzenia dobrego, bezpiecznego nastroju w grupie.
Przypomnienie zasad
Grupa wspólnie przypomina sobie zasady, które obowiązują podczas spotkania.
Wprowadzenie tematu
Terapeuta wprowadza temat spotkania — konkretną umiejętność albo sytuację społeczną.
Rozmowa i ćwiczenie
Dzieci rozmawiają o temacie i wspólnie zastanawiają się, jak można zareagować.
Modelowanie
Terapeuta pokazuje przykładowe zachowanie, zanim dzieci spróbują same.
Scenki
Dzieci odgrywają sytuację w scence, w bezpiecznych, kontrolowanych warunkach.
Ćwiczenie w parach lub grupie
Umiejętność jest ćwiczona w parach albo w całej grupie, w różnych wariantach sytuacji.
Omówienie
Grupa wspólnie omawia, co się udało, a co można spróbować inaczej następny raz.
Podsumowanie
Spotkanie kończy się krótkim podsumowaniem i, jeśli to pomaga, prostym zadaniem do przećwiczenia poza zajęciami.
TUS to nie lekcja
Dzieci nie uczą się definicji z podręcznika — ćwiczą sytuacje, które mogą wydarzyć się naprawdę.
Jak podejść do grupy, która się bawi?
Co zrobić, kiedy ktoś nie chce się ze mną bawić?
Jak powiedzieć, że czegoś nie chcę?
Co zrobić, kiedy przegrywam?
Jak poprosić kolegę o pomoc?
Jak powiedzieć komuś, że jego zachowanie mi przeszkadza?
Co zrobić, kiedy ktoś mnie nie słucha?
Jak rozwiązać spór, kiedy obie strony chcą czegoś innego?
Jak powiedzieć „przepraszam”, żeby naprawić relację?
Jak zareagować, kiedy ktoś mnie krytykuje?
Jakie umiejętności można ćwiczyć?
Rozmowa
Jak zacząć, podtrzymać i zakończyć rozmowę z inną osobą.
Słuchanie
Uważne słuchanie tego, co mówi druga strona, zanim odpowiemy.
Współpraca
Wspólne działanie w parze albo w grupie, w stronę jednego celu.
Przyjaźń
Nawiązywanie i podtrzymywanie relacji z rówieśnikami.
Emocje
Rozpoznawanie i nazywanie tego, co się czuje.
Empatia
Zauważanie, co może czuć druga osoba.
Asertywność
Mówienie o swoich potrzebach i zdaniu w sposób, który respektuje też innych.
Granice
Odmawianie i proszenie o uszanowanie własnej przestrzeni.
Konflikty
Szukanie rozwiązania, kiedy dwie osoby chcą czegoś innego.
Frustracja
Radzenie sobie z napięciem, kiedy coś nie idzie po naszej myśli.
Przegrana
Radzenie sobie z emocjami, kiedy coś się nie uda.
Proszenie o pomoc
Mówienie, kiedy czegoś nie potrafimy zrobić same.
Czym jest Trening Umiejętności Społecznych?
Trening Umiejętności Społecznych (TUS) to forma zajęć grupowych, podczas których dzieci mogą w bezpiecznych warunkach ćwiczyć umiejętności potrzebne w codziennych relacjach z innymi. To nie terapia w rozumieniu leczenia konkretnego zaburzenia — to przede wszystkim praktyka: dziecko uczy się przez działanie, a nie przez wykład czy definicje z podręcznika.
Umiejętności społeczne to szeroka kategoria — obejmuje m.in. komunikowanie się, słuchanie innych, rozpoczynanie i podtrzymywanie rozmowy, współpracę, czekanie na swoją kolej, rozumienie zasad grupy, rozpoznawanie i wyrażanie emocji, reagowanie na emocje innych, proszenie o pomoc, odmawianie, stawianie granic, radzenie sobie z odmową i przegraną, rozwiązywanie konfliktów, reagowanie na krytykę oraz wyrażanie własnego zdania.
TUS nie jest zajęciami zarezerwowanymi wyłącznie dla dzieci z zaburzeniami rozwoju. Korzystają z niego również dzieci, które są po prostu nieśmiałe, mają trudność z nawiązywaniem kontaktów albo potrzebują więcej okazji do ćwiczenia komunikacji i współpracy w bezpiecznym, rówieśniczym gronie.
Dlaczego zajęcia odbywają się w grupie?
Praca w grupie jest jednym z kluczowych elementów TUS — dziecko ćwiczy umiejętności nie tylko w rozmowie z terapeutą, ale naprawdę, razem z innymi dziećmi. Grupa daje okazję do:
- ćwiczenia z rówieśnikami, a nie tylko z dorosłym,
- sytuacji przypominających codzienne życie — przedszkole, szkołę, plac zabaw,
- wspólnej zabawy i współpracy w praktyce, a nie w teorii,
- naturalnego czekania na swoją kolej,
- reagowania na prawdziwe zachowania i reakcje innych dzieci,
- przechodzenia przez drobne różnice zdań i konflikty w bezpiecznych warunkach.
Grupa nie jest przypadkowym zbiorem dzieci. Dobór uczestników uwzględnia wiek, potrzeby, poziom funkcjonowania społecznego i cele pracy — tak, aby każde dziecko czuło się w niej bezpiecznie i mogło z zajęć realnie skorzystać.
TUS a codzienne życie
Celem zajęć nie jest samo poprawne wykonanie ćwiczenia podczas spotkania grupy. Najważniejsze jest stopniowe przenoszenie nowych umiejętności do domu, przedszkola, szkoły i codziennych kontaktów z rówieśnikami — a to wymaga czasu, praktyki i wsparcia w naturalnych sytuacjach, nie tylko na zajęciach.
Tak jak przy innych formach pracy w Kids Up, staramy się być w stałym kontakcie z rodzicem, a jeśli to możliwe — także z przedszkolem lub szkołą dziecka, żeby nowe umiejętności miały szansę się utrwalić poza salą zajęć.
TUS a Wczesne Wspomaganie Rozwoju
TUS i Wczesne Wspomaganie Rozwoju to dwie odrębne formy wsparcia. WWR to sformalizowana, wielospecjalistyczna ścieżka dla dzieci z opinią o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, prowadzona do czasu podjęcia nauki w szkole. TUS to zajęcia grupowe skoncentrowane konkretnie na umiejętnościach społecznych, dostępne niezależnie od tego, czy dziecko korzysta z WWR.
Jeżeli dziecko korzysta z WWR, jego potrzeby w zakresie funkcjonowania społecznego i emocjonalnego mogą być jednym z obszarów omawianych podczas planowania wsparcia — ale TUS nie jest automatycznie elementem każdego programu WWR, tylko odrębną formą zajęć, z której można skorzystać także osobno.
Jak zapisać dziecko na zajęcia TUS
Skontaktuj się z nami telefonicznie lub przez formularz na stronie Kontakt — podczas rozmowy opowiesz nam o sytuacji dziecka, a my podpowiemy, czy grupa TUS będzie dobrym kierunkiem i jak wygląda dalszy proces zapisu.

Kiedy warto porozmawiać ze specjalistą o TUS?
Jeżeli rozpoznajesz w tym swoje dziecko, warto porozmawiać ze specjalistą i sprawdzić, jakie wsparcie będzie dla niego najbardziej odpowiednie — to nie jest test diagnostyczny, tylko punkt wyjścia do rozmowy.
Pytania i odpowiedzi o TUS
Czym jest TUS?
Dla jakiego wieku przeznaczony jest TUS?
Czy TUS jest tylko dla dzieci z autyzmem?
Czy dziecko z ADHD może uczestniczyć w TUS?
Czy dziecko bez diagnozy może korzystać z TUS?
Jak wygląda pierwsze spotkanie?
Jak dobierane są dzieci do grup?
Ile dzieci jest w grupie?
Jak długo trwają zajęcia?
Jak często odbywają się zajęcia?
Czy rodzic uczestniczy w zajęciach?
Czy TUS zastępuje terapię indywidualną?
Czy TUS może być łączony z innymi formami terapii?
Jakie umiejętności dziecko rozwija podczas TUS?
Czy dziecko musi umieć swobodnie komunikować się, żeby uczestniczyć?
Co jeśli dziecko nie chce uczestniczyć w grupie?
Jak można wspierać dziecko w domu?
Czy po TUS dziecko dostaje podsumowanie / informacje dla rodzica?
Porozmawiajmy, czy TUS będzie dobrym wsparciem
Umów konsultację — podpowiemy, czy grupa TUS będzie dobrym kierunkiem dla Twojego dziecka.
